Vergelijken is goed — tot het schaadt

Anne Buiskool

Wanneer ik hoor: een plofkip of een biokip, dan ben ik blij dat ik kan vergelijken. Ook wanneer het gaat om de schoolkeuze voor mijn kind en zo zijn er talloze andere voorbeelden. Vergelijken is een kwaliteit en levert ook vaak kwaliteit op.

Cultureel bepaald?

Wat nu als het ook een cultureel bepaald fenomeen is waar we op andere manieren helemaal niet zo blij mee zijn? En wat als vergelijken soms schade kan doen?

Is dat echt belangrijk?

Ik stond van de week op het schoolplein te wachten en ving de gesprekken van een paar ouders op. ‘Ja die van mij kon al lezen toen hij 4 was’. ‘O maar mijn zoontje was erg snel met lopen’, gevolgd door: ‘zo snel was ik vroeger ook’. Één van de ouders stelde de vraag: ’Is dat echt belangrijk’? Er werd nog wat verdedigd en gesputterd, maar de teneur van het gesprek was nu: ze mogen het allemaal in hun eigen tempo doen. Dat is nu precies het thema van mijn blog.

Eigen tempo

Toen mijn dochter niet zo’n snelle schrijver/lezer bleek te zijn en er op de Democratische school waar ze zit ook niet veel aan gedaan werd, ben ik toch wel even in de valkuil van de angst en het vergelijken gestapt. Hoe doen meisjes van haar leeftijd het? Ik realiseerde me ook dat ik bezig was om iets te voorkomen, dat ik vanuit een patroon reageerde en dat het compensatiegedrag was, ingegeven vanuit mijn verleden tijd.

Beetje hulp

Met hulp van de docenten op school leerde ik me afstemmen op haar, wie is zij nu op school? Wat kan ze goed? Geen vergelijk, maar authenticiteit. Nu, hier, vandaag. Wat een mooi mens en wat trots ben ik op de manier waarop ze zich in de school beweegt, zaken organiseert, de leiding neemt. Wat een verrassing dat ze opeens in zeer korte tijd goed Engels spreekt.

Uniek

Iedere vergelijking gaat mank. We zien en horen het kind niet, wanneer we het vergelijken met andere kinderen. Wat doet en kan hij/zij en wat nog niet. Wanneer we vergelijken gaan we voorbij aan wie deze jonge mens is, hoe hij/zij zich op unieke wijze uitdrukt.  Veel kinderen gaan op hun tenen lopen en raken het contact met hun intrinsieke motivatie kwijt omdat ze moeten voldoen aan wat de norm is, omdat ze moeten kunnen wat zogenaamd leeftijdsconform is. Er zijn genoeg voorbeelden van kinderen die zeer geslaagd deelnemen aan dit aardse paradijs vanuit een zelf gekozen ritme.

Vergelijken is goed, maar kijk uit waar en wanneer je het doet.

Moeders en vaders mogen we alsjeblieft ontspannen, en er op vertrouwen dat gezond verstand en intuïtie belangrijke raadgevers zijn. Vergelijken is goed, maar kijk uit waar en wanneer je het doet.